FILI8 MASINING NA PAGPAPAHAYAG

BAYANI, JAN LUKE ALLIE S.J.

BSE-BIOLOGY 2-1

FILI8 MASINING NA PAGPAPAHAYAG

Hindi na marahil maiiwasan ng Pilipinas ang mga kalamidad na nagdadaanan sa atin taon-taon. Walang bansa ang masasabing handa sa mga kalamidad na pwedeng yumanig at magpatumba sa kanila. Masusukat kung gaano kahanda ang isang bansa sa kung paano nila haharapin ito at ang mga hakbang na gagawin nila kung sinasalanta na sila nito. Handa na ang Pilipinas sa ganon? Sa mga nagdaang taon, napatunayan lang natin na marami pa tayong kakaining bigas pagdating sa aspetong ito. Ano nga ba ang pwede natin gawin sa mga panahon sa mararanasan natin ang mga kalamidad na ito? Gaano na kahanda ang Pilipinas?

Ang lokasyon ng ating bansa ang isa sa mga malaking bagay na nakakaapekto dito. Ang Pilipinas ay nasa lokasyon malapit sa Pacific Ocean kung saan namumuo ang bagyo. Ito ang dahilan kung bakit palagi tayo dinadaanan ng mga bagyo. Masasabing dadaanan tayo ng bagyo kung pumasok ito sa tinatawag na Philippine Area of Responsibility. Ang Pilipinas din ay kabilang sa Pacific Ring of Fire kaya madalas ang pagsabog ng bulkan at paglindol sa ating bansa. Ito ang mga heograpiyang rason kung bakit maraming kalamidad ang nararanasan ng ating bansa. Pero ngayon hindi na lang ito ang rason kung bakit dumadami ang nagdadaang kalamidad sa atin, ito ay sa kadahilanang pagbabago sa klima ng mundo o tinatawag na Climate Change. Nagsimula ito dahil sa hindi tamang pamamalakad ng tao sa kanyang kapaligiran na nag-aambag sa pagkakasira ng ating bansa na ang mismong biktima rin ay siang tao rin. Dahil sa climate change, nagiging matindi ang init sa mundo dahil sa mga hindi nakakalabas na init na siyang nagdudulot sa atin ng kapahamakan.

Impormasyon ang isa sa mga susi upang maging maayos ang pamamalakad sa oras ng kalamidad at mababawasan ang bilang ng mga tao na magbubuwis ng kanilang buhay. Impormasyon na alam dapat ng bawat isa sa atin upang sa oras ng kalamidad ay may magagawa tayo upang iligtas ang ating sarili mula sa tiyak na kapahamakan. Ang mga opisyal at ang mga LGU ay may malakinh papel na gaganapan upang maging matagumpay ang pagpapakalat ng kaalaman sa mga simpleng mamamayan. Sa panahon ngayon, ang Media ang malaking kontributor sa malawak na pagpapakalat ng impormasyon sa tungkol sa paparating na kalamidad at ano ang dapat maging hakbang nating mga mamayan sa oras na nararanasan na natin ito. Isa sa masasabing magandang halimbawa nito ay ang kanilang news segment na pinamagatang "I Am Ready" kung saan nagbibigay sila ng impormasyon kaugnay sa sakuna na nararanasan natin ang nagbibigay sila ng mga bagay na dapat natin gawin sa oras na iyon. Dahil na rin sa pagusbong ng teknolohiya, isa na rin sa pamamaraan ng pagkakalat ng impormasyon ay sa pamamagitan ng website. Dito nila nilalagay ang mga impormasyon, mapa, at mga hakbang na dapat gawin kung nalagay tayo sa sitwasyon na kagaya ng tinutukoy sa website. Bahagi na rin ng asignaturang science ang pagaaral sa mga kalamidad na palagi na natin nararanasan sa atin bansa. Tinuro na rin sa kanila kung ano at hindi dapat gawin sa oras ng kalamidas. Inaasahan ng eskwelahan na sila na mismo ang magpapakalat sa kanilang pamilya at lugar ng kaalaman nilang natutunan. Sa mga malalayong probinsya ay nagsasagawa naman ng mga seminars para sa mga tao doon.

Hindi natin maiiwasan na sa bawat at kalamidad ay mayroon at mayroon din na maapektuhan. Marahil konti o pangkalahatan ang pwedeng maapektuhan. Dahil sa mga nangyari sa kanila, mas magiging mulat sila sa kung saan sila nagkulang upang sa susunod alam na nila ang dapat gawin. Sabi nga natututo ka sa pagkakamali mo. Ang mga nakitang pagkakamali sa pamamalakad sa oras ng kalamidad ay nagsisilbing gabay sa ibang lugar at sa bansa upang mas mapaghandaan at mapabuti ang pamamalakad sa gitna ng kalamidad.

Dahil sa mga kalamidad na nararanasan natin at mararanasan pa, and MMDA at ang lokal na pamahalaan ay gumagawa na ng paraan at habkang para sa mga ito. Hindi man nito layon pigilan ang mga kalamidad na ito pero upang mabawasan ang mga mamamatay at malalagay sa kapahamakan sa oras na dumating na ito. Ipinatupad ni Pangulong Aquino ang Republic Act 10121 na nagbigay daan upang mabuo ang NDRRMD o ang National Disaster Risk Reduction and Management Plan. Dito nakasaad ang mga hakbang at mga plano na gagawin ng bansa sa oras ng kalamidad dahil hindi nawawala ang banta ng iba't ibang uri ng kalamidad na pwedeng maranasan ng bansa. Ipinanukala ni Senator Migz Zubiri ang Senate Resolution 426 na nagsasaad na paimbestigahan ang nakalatag na plano ng gobyerno sakaling may tumamang kalamidad sa bansa. Ipinanukala naman ni Senator Loren Legarda na paimbestigahan ang mga tibay ng gusali sa bansa lalo na may malaking banta ng malakas na lindol sa kamaynilaan.

Kung napapansin natin na sa bawat bagyo na nagdadaan sa atin, hindi na nawawala ang mataas na baha ni ultimo mahinang ulan ay bumabaha na agad. Ang La Mesa Dam ay isa sa mga malalaking dam sa bansa na nagsusuplay ng tubig sa maraming lugar. Isa sa problema sa dam ay wala itong spill way na pwedeng pagtapunan ng sobrang tubig pag umapaw ito. Kaya pagumapaw ito walang ibang magagawa kundi pakawalan ang sobrang tubig na nagdudulot ng baha sa maraming lugar. Isa rin sa rason kung bakit nagkakabaha ay ang sandamukal na basura na tinatapon ng tao sa ilog, creek, canal, o sapa. Naiipon ang mga ito hanggamg sa wala nang daanan ang tubig na nagdudulot ng malaking baha. Ang mga basurang ito ay nadadala sa Manila Bay at hihintayin na lang natin ulit isuka pabalik ang mga ito sa atin katulad ng nangyari noong Bagyong Yolanda kung saan napuno ng basura ang gilid ng Manila Bay.

Nilundas ngayong taon ang isang proyekto na pinangunahan nang Department of Science and Technology. Ang proyektong ito ay tinatawag na Project NOAH. Pinasimulan ito sa Marikina dahil sa dito ay maraming insidente ng pagbaha at kakulangan sa early warning signal sa mga mamamayan na nagdudulot ng kapahamakan sa tao. Ang proyektong ito ay naglalayon na magbigay ng impormasyon sa tao tungkol sa sitwasyon ng kanilang lugar sa oras ng bagyo. Makikita rin nila dito ang mga lugar sa kanila na lubog na sa baha. Malaking tulong ang proyektong ito para sa ma tao lalo na sa mga tao na nakatira sa mga lugar na palagong binabaha. Hanggang ngayon ay inoobserbahan pa rin ang epekto nito, kung nakakatulong ba ito sa tao o hindi bago ito ipatupad sa ibang lugar.

Ang mga kalamidad na tumatama sa iba't-ibang pabig ng bansa ay nagdudulot ng pinsala di lang sa ari-arian kundi pati rin sa buhay ng mga mamamayang Pilipino. Dapat magkaroon ng konkretong plano sa oras ng kalamidad at dapat maging maayos ang disaster management bago, habang, at pagkatapos ng kalamidad. Hindi lang dapat tayo palagi umaasa sa tulong ng ibang bansa dapat tayp mismo ay may hakbang na ginagawa. Dapat ilipat ang mga tao malapit sa sapa at ilog para hindi rin maging tapunan ang mga ilog. Dalawa ang magiging mabuting epekto nito sa atin, una mababawasan ang mga basura na nagdudulot ng matinding baha at pangalawa ay maililigtas din ang mga tao na malapit sa dito. Hindi mawawala ang banta ng iba't-ibang uri ng kalamidad na pwedeng maranasan ng bansa tulad ng baha, landslide, mga bagyo na puro sanhi ng kalikasan at wala tayong lakas mga tao na pigilan ito. Dapat mapabuti ng lokal na pamahalaan ang pagbibigay ng early warning signal sa mga mamamayan.

Hindi man natin maiwasan ang mga kalamidad na dumadating sa atin pero kaya natin bawasan ang matinding epekto nito sa atin. Dapat magtulungan ang lokal na pamahalaan, media, at mga tao upang maging maayos ang paglatag at pagpapakalat ng impormasyon at plano sa mga tao.